اخبار خزنده و دوزیست شناسی ایران

تغییرات اقلیمی و لاک پشت های دریایی(Climate changes and marine turtles)

 لاک پشت های دریایی محدوده وسیعی از زیستگاه های دریایی و ساحلی دنیا را به خود اختصاص داده اند و بسیاری از جنبه های چرخه زندگی آنها ارتباطی تنگاتنگ با تغییرات اقلیمی دارد؛ به همین دلیل می توان گفت این موجودات شاخصی مناسب جهت ارزیابی تاثیر تغییرات اقلیمی بر روی زیستگاه های دریایی و ساحلی هستند. با وجود تعداد کم گونه های لاک پشت های دریایی و مطالعات رو به رشد در مورد این جانوران، مطالعات انجام شده در مورد تاثیر تغییرات اقلیمی بر روی این گونه ها بسیار محدود می باشد.

بررسی مطالعات انجام شده نشان می دهد که تحقیقات آینده باید این موارد را مد نظر قرار دهند:1) تغییرات اقلیمی بر زیستگاه های کلیدی مورد استفاده لاک پشت های دریایی تاثیر گذارند،2) فاکتورهای موثر در انتخاب محل لانه،3) تاثیر تغییرات اقلیمی بر روی نسبت جنسی نوزادان و 4) تاثیر بر روی فعالیت های لاک پشت های دریایی در دریا مانند الگوهای مهاجرت و تنفس. در این راستا می بایست اقدامات مدیریتی مانند حفاظت از نواحی لانه سازی را مد نظر قرار داد و همچنین از روشهای پویاتر مدیریتی مانند انتقال تخمها به سواحل لانه سازی مناسب و اشغال نشده استفاده کرد.

طبق آخرین اطلاعات هواشناسی، میانگین جهانی دمای اقیانوسها c°7/0گرمتر از تمام دوران پیشین شده است. گرم شدن جهانی با سرعتی روز افزون در حال رشد است و تقریباً 80% این گرمای اضافی توسط اقیانوسها جذب می شود. در سیستم های بیولوژیکی از مناطق قطبی تا نواحی گرمسیری، اطلاعات به دست آمده ارتباطی مستقیم را بین الگوهای تغییرات اقلیمی و انواع گونه های جانوران نشان می دهد. لاک پشت های دریایی در مراحل مختلف زندگی خود از زیستگاه های متنوعی مانند سواحل ماسه ای نواحی معتدله و گرمسیری، سیستم های جبهه ای اقیانوسی، جریانات چرخشی اقیانوسی، جنگلهای حراء ساحلی، بسترهای علفهای دریایی و دیگر نواحی تغذیه ای ساحلی استفاده می کنند. در تمامی این زیستگاه ها دما فاکتور مهمی است که در همه مراحل زندگی لاک پشت های دریایی تاثیر گذار می باشد. پدیده های دیگر اقلیمی نیز مانند بارش، اسیدی شدن اقیانوس و افزایش تراز سطحی آب دریا اثرات مهمی بر روی جمعیت های لاک پشت های دریایی به جا می گذارند.

در تمام گونه های لاک پشت های دریایی، تولید مثل موفق هر لاک پشت به وجود زیستگاه مناسب لانه سازی بستگی دارد و در این خصوص متغیرهای آب و هوایی زیادی بر روی میزان موفقیت تولید مثل اثر می گذارند(شکل1). بالا رفتن تراز سطحی آب دریاها عامل مهمیست که در دسترس بودن سواحل  مناسب لانه سازی را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. مطالعه ای انجام شده در جزایر هاوایی نشان می دهد که تا 40% سواحل لانه سازی لاک پشت دریایی سبز با یک افزایش 9/0 متری در سطح آب دریا به زیر آب فرو خواهد رفت.

 

شکل 1: مراحل تولید مثل و لانه سازی لاک پشت های دریایی و اثرات مثبت یا منفی متغیرهای اقلیمی بر روی این مراحل

افزایش پدیده های مخرب اقلیمی مانند هاریکان و طوفانهای شدید می تواند منجر به نابودی کامل و یا تخریب زیستگاه های لانه سازی لاک پشت های دریایی شود. این طوفانهای شدید عمدتاً در نواحی معتدله گرم و گرمسیری اتفاق می افتند یعنی جایی که عمده سواحل لانه سازی لاک پشت های دریایی وجود دارد. البته میزان حساسیت گونه های مختلف به این پدیده های آب و هوایی متفاوت است؛ مثلاً گونه ای مانند لاک پشتِ پشت چرمی(Dermochelys coriacea) که کمتر به زیستگاه اجدادی خود برای تخم گذاری اهمیت می دهد، حساسیت پایین تری نسبت به لاک پشت منقار عقابی(Eretmochelys imbricata) در برابر این پدیده ها خواهد داشت.

با تمام این اوصاف، حال این سوال مطرح می شود که اگر پدیده های مربوط به گرم شدن جهانی کره زمین بدون انتظار و غیر قابل پیش بینی اتفاق بپیوندند، آیا لاک پشت های دریایی قادر خواهند بود خود را با این شرایط سازگار نمایند و در صورتی که آنها توانایی ایجاد این سازگاری را نداشته باشند آیا می توان برنامه های مدیریتی و حفاظتی را در سطح وسیع جهانی به اجرا در آورد؟

اطلاعات امروزی ما در مورد تاثیر پدیده های آب و هوایی بر روی جمعیت های لاک پشت های دریایی کمتر از آن هستند که بتوانیم این اثرات را پیش بینی کنیم. جمع آوری اطلاعاتی مانند الگوهای پراکنش لاک پشت های دریایی، فعالیت لانه سازی و شناسایی زیستگاه های مهاجرتی وتغذیه ای آنها و تلفیق این اطلاعات با داده های آب و هوایی مدل سازی شده می تواند ما را درشناخت هر چه بهتر تغییرات آب و هوایی بر روی جمعیت های لاک پشت های دریایی یاری دهد.     

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم مرداد 1388ساعت   توسط روح الله زارع  |